التشريع القرآني للميراث

المؤلفون

DOI:

https://doi.org/10.36394/jsis.v18.i1.14

الكلمات المفتاحية:

التشريع، الميراث، التقديم، التأخير

الملخص

تبحث هذه الدراسة في التشريع القرآني للميراث، فتبين تشريعات القرآن في آيات المواريث الثلاث الواردة في سورة النساء آية 11، 12، 176 من السورة وما يحتويه أسلوب القرآن الكريم من الأحكام والأسرار التي تعين الفقيه للوصول إلى الأحكام الإرثية، وتناولت أسلوب التقديم والتأخير في الآيات ودلالاته على الأحكام ثم تناولت أسلوب القرآن في البيان بعد الإجمال وما له من دلالات على الأحكام، كما تناولت أسلوب القرآن الكريم وتميزه بالجمع بين الإيجاز والشمول وغزارة المعاني المترتبة على هذه السمة، ثم تناولت هذه الدراسة الخطاب القرآني للعقل والقلب معا وفي توازن دقيق، يجعل المكلف حريصا على القيام بهذه الأحكام والنهوض بتطبيقها، وفي هذه الدراسة خاتمة بأهم النتائج والتوصيات

المراجع

- Aljamal, Sulaiman bin ‘Omar, alfutouhaat al'ilaahiyah bi tawdeeh tafseer aljalaalain lildaqaa’iq alkhafiyah,t.1, 1416 h- 1996 m, dar alkutub al’ilmiyah , Bairout , 2/17.

- Albukhaary , Muhammad bin Isma’il , aljaami’ alsaheeh almukhtassar , tahqeeq wa ta’leeq: Dr. Mustafa Deeb Albugha , dar Ibn Katheer , alyamaamah - Bairout , t. 3, 1407 h - 1987 m , kitaab fadaa’il alsahaabah bab manaaqib Rassoul Allah wa manqabat Faatimah ‘alaiha alsalaam bint alnabiy -salaa Allah ‘alaihi wa sallam- 3/1361 , hadeeth raqm)3510 (

- Alraazy, Fakhr Aldeen Muhammad bin ‘Omar, mafaateeh alghaib, dar alkutub al’ilmiyah, Bairout, 1421 h - 2000 m, 1, 9/166.

- Alqawjawy, Muhammad bin Muslih, haashiyat Muhyi Aldeen Shaikh Zaadah fi tafseer Albaidaawy, Bairout - Lubnan, dar alkutub al’ilmiyah, 1419 h, t. 1, j. 3/275, 276.

- Akshanqeety, Muhammad Alameen bin Muhammad, adwaa' albayaan fi ieedaah alqur’aan bi alqur’aan, dar alfikr liltibaa’ah wa alnashr wa altawzi’e, Bairout - Lubnan, 1415 h - 1995 m, 1 / 224.

- Abu Hayyaan Al'andalusy, Muhammad bin Yousuf, albahr almuheet , tahqeeq: alshaikh ‘Aadil Ahmad ‘Abd Almawjoud, wa alshaikh ‘Aly Muhammad Mu’awwad, dar alfikr liltiba’ah wa alnashr, Bairout - Lubnan.

t.1 3/188

- Alzamakhshary, Mahmoud bin ‘Omar, alkashaaf ‘an haqaa’iq altanzeel wa ‘uyoun al’aqaaweel fi wujouh alta’weel, dar alma’rifah liltibaa’ah walnashr, Bairout, Lubnan, 1/505.

- Akshanqeety adwaa’ albayaan 1/225.

- Alnassafy, ‘Abd Allah bin Ahmad, madaarik altanzeel wa haqaa’iq alta’weel, dar ihyaa' alturaath, Essaa Albaaby Alhalaby, 1/210. Wa unthur: Alzamakhshary, alkashaaf ‘an haqaa’iq altanzeel wa ‘uyoun al’aqaaweel fi wujouh alta’weel, 1/507, wa unthur: Albaidaawy, ‘Abd Allah bin Muhammad, 'anwaar altanzeel wa asraar alta’weel, dar alfikr liltibaa’ah wa alnashr, Bairout - Lubnan 2/154.

- Alkhattaaby, Hamad bin Muhammad, ma’aalim alsunan, wa huwa sharh sunan al'imaam Abi Daawoud, t.1, 1351 h - 1932 m, tab’ahu wa sahhahahu Muhammad Raaghib altabbaakh, almatba’ah al’ilmiyah bi Halab, 4/93.

- Albaghawy, Alhussain bin mas’oud, ma’aalim altanzeel, haqqaqahu wa kharraja ahaadeethahu: Muhammad ‘Abd Allah Alnimr, dar teebah lilnashr wa altawzi’e, t, 4, 1417 h-1997 m. 2/180.

- Rida, Muhammad Rasheed, tafseer almanaar, alhai’ah almisriyah al’aammah lilkitaab , sanat alnashr 1990 m, 6/87.

- Alraazy, mafaateeh alghaib, 9/231 dar alkutub al’ilmiyah, Bairout - Lubnan, 2000 m, 9/181.

- Alnaisaboury, Muslim bin Hajjaaj, saheeh Muslim ma’a sharh al'imaam alnawawy, mu’assasat manaahil al’irfaan, Bairout, kitaab alfaraa’id, j. 57/11, hadeeth raqm 1617.

- Muslim, saheeh Muslim ma’a sharh al'imaam Alnawawy, kitaab alfaraa’id, ji. 57/11.

- Ibn Al’araby, Muhammad bin ‘Abd Allah, ahkaam alqur’aan, tahqeeq: ‘Aly Muhammad Albijaawy, dar alma’rifah liltibaa’ah walnashr, Bairout - Lubnan, 1/348.

- Alshoukaany: faid alqadeer 1/626. unthur: albahr almuheet, Ibn Hayyaan Al'andalusy, dar alfikr liltibaa’ah walnashr, j. 3/180, wa Alraazy, mafaateeh alghaib, 9/164.

- Alraazy, miftah alghayb 9/168

- Alraazy, Muhammad bin ‘Omar, tafseer alfakhr Alraazy, dar ihyaa’ alkutub al’ilmiyah, Bairout - Lubnan, 2000 m, j. 9/168. unthur: Alsuhaily, ‘Abd Alrahman bin ‘Abd Allah, sharh aayaat alwasiyah, almaktabah alfaisaliyah, Makkah Almukarramah, tahqeeq Dr. Muhammad Ibrahim Albanna, s. 50.

- Tafseer almanaar 6/110.

- Ibn ‘Aashour, altahreer wa altanweer, mu’assasat altaarikh al’araby, Bairout- Lubnan, t.1, 1420h, 4/46.

- Unthur: al'andalusy, 'Abu hayyaan, albahr almuheet, dar alfikr liltibaa’ah walnashr, j.3/180. wa unthur: Ridaa, Muhammad Rasheed, tafseer almanaar, alhay’ah almisriyah al’aammah lilkitaab, 4, 340.

- Alshanqeety, Muhammad Al’ameen bin Muhammada, adwaa' albayaan fi iedaah alqur’aan bi alqur’aan, dar alfikr liltibaa’ah walnashr, Bairout- Lubnan, 1995, 1/225.

- Ibn ‘Atiyah, ‘Abd Alhaqq bin Ghaalib, almuharrar alwajeez fi tafseer alkitaab al’azeez, dar alkutub al’ilmiyah, Bairout- Lubnan, 1993, t.1, 3/532.

- Albaidaawy, anwaar altanzeel, dar alfikr liltibaa’ah walnashr, Bairout- Lubnan, 2/154.

- Albaidaawy, anwaar altanzeel, 2/154.

- Alraazy, altafseer alkabeer, j.9, sa227.

- Alraazy, mafaateeh alghaib, dar alkutub al’ilmiyah, 9/178.

- Alshanqeety, adwaa' albayaan, 1/228.

- Ibn ‘Aashour, altahreer wa altanweer, mu’assasat altaareekh al’araby, Bairout- Lubnan, t.1,1420 h, 4/52 Ibn ‘Aashour, altahreer wa altanweer, 4/52.

- Ridaa, Muhammad Rasheed, tafseer alqur’aan alhakeem "tafseer almanaar", alhai’ah almisriyah al’aammah lilkitaab, 1990m,4/348.

- 'Abu Hayyaan, Muhammad bin Yousuf, tafseer albahr almuheet, tahqeeq ‘Aadil Ahmad ‘Abd Almawjoud, wa ‘Aly Muhammad Mu’awwad, dar alkutub al’ilmiyah, Bairout- Lubnan, 1422, 3/198.

- Albahr almuheet, j. 3/180.

- Diraaz, Muhammad ‘Abd Allah, alnaba’ al’atheem, dar alqalami, ta2, 1390hi- 1970m s 113.

- Unthur: Diraaz, Muhammad ‘Abd Allah, alnaba’ al’atheem, s.114.

- Diraaz, alnaba’ al’atheem, 115-116. Bitasarruf.

- Alzurqaany, Muhammad ‘Abd Al’atheem, manaahil al’irfaan fi ‘uloum alqur’aan, dar ihyaa' alkutub al’arabiyah, Alqaahirah, j. 2/315.

- Alsha’raawy, Muhammad Mitwally, tafseer wa khawaatir al’imaam Muhammad Mitwually Alsha’raawy, alnaashir dar alnour liltibaa’ah walnashr wa altawzi’e, j.4, s. 43

- Unthur: Alsha’raawy, Muhammad Mitwally, tafseer wa khawaatir Alsha’raawy, dar alnour liltibaa’ah walnashr waltawzi’e, j.4, s. 45

- Tafseer wa khawaatir Alsha’raawy, j.4, s.41

- Tafseer wa khawaatir Alsha’raawy, j.4, s.42

- Ibn ‘Aashour, altahreer wa altanweer, 4/45.

- Ibn ‘Aashour, altahreer wa altanweer, 2/148.

- Ibn ‘Aashour, altahreer wa altanweer, 7/100.

- Akhrajahu Albukhaary bisanadih annahu qadima ‘alaa Alnabiy saby fa'idhaa Imra'ah min alsaby qad tahlib thadyaha tasqy, 'idha wajadat sabiyan fi alsaby akhadhat-hu fa'alsaqt-hu bibatniha wa'arda’at-hu, faqaal lana Alnabiy -salaa Allah ‘alayhi wa sallam-: "tarouna hadhihi taarihah waladaha fi alnaar? qulnaa: la, wahiya taqdir ‘alaa allaa tatrahuhu, faqaal: Allah arham bi’ibaadih min haadhih biwaladiha" 'akhrajahu Albukhaary fi kiatab al'adab, baab rahmat alwalad wa taqbeelih, hadeeth raqm 5999.

- Akhrajahu 'Abu Dawoud fi sunanih wa sakat ‘anhu wa qaal saahib ‘awn alma’boud wa sakat ‘anhu Almundhiry / unthur Aabaady Muhammad Shams Alhaqq, ‘awn alma’boud sharh sunan Abi Dawoud, dar alkutub al’ilmiyah Bairout, j.8 /244, kitaab aljanaa’iz, hadeeth raqm 3087.

- Alsuhaily, sharh ayaat alwasiyah, 30-31.

- Alsuhaliy, sharh ayaat alwasiyah, 34.

- Al'alousy, Mahmoud 'Abu Alfadl, rouh alma’aany fi tafseer alqur’aan al’atheem wa alsab’ almathaany, dar ihyaa' alturaath al’araby, Bairout- Lubnan, 4/227.

- Tafseer wa khawaatir Alsha’raawy, j.4, s.47

- Al'alousy, rouh alma’aany, 4/228.

- Al'alousy, rouh alma’aany, 4/232-233.

- Altahreer wa altanweer, 3/427.

- Rasheed Rida, tafseer almanaar,4/348.

- Rida, tafseer almanaar, 4/348.

- Rida, tafseer almanaar, 4/349.

- Tafseer wa khawaatir Alsha’raawy, j.4, s.49-53.

- Ibn ‘Aashour, altahreer wa altanweer, 3/428.

- Ibn Katheer, Isma’il bin ‘Omar, tafseer alqur’aan al’atheem, tahqeeq: Mahmoud Hassan, dar alfikr liltibaa’ah wa alnashr, t.1994, j.1/570.

- Qutb, Sayid Qutb, fi thilaal alqur’aan, dar ihyaa' alturaath al’araby, Bairout- Lubnan, t.7, 1971m, 2/ 269.

- Al'alousy, rouh alma’aany, 4/232.

- Unthur: Albiqaa’iy, Ibrahim bin ‘Umar, nathm aldurar fi tanaasub al’aayaat wa alsuwar, tahqeeq: ‘Abd Alrazzaaq Ghaalib Almahdy, dar alkutub al’ilmiyah - Bairout-Lubnan, 1995, 2/225bitasarruf, wa unthur: Ibn Katheer, Isma’il bin ‘Omar, tafseer alqur’aan al’atheem, tahqeeq: Mahmoud Hassan, dar alfikr liltibaa’ah walnashr, t.1994, j.1/570.

- Rida, tafseer almanaar, 4/353.

- Alraazy, tafseer Alraazy, 9/183.

- Alsuhaily, ‘Abd Alrahman bin ‘Abd Allah, alfaraa’id wa sharh ayaat alwasiyah, almaktabah alfaisaliyah, Makkah Almukarramah, tahqeeq Alduktour Muhammad Ibrahim Albannaa, t.2, 1405, s.27.

- Alnasfy, ‘Abd Allah bin Ahmad, madaarik altanzeel wa haqaa’iq alta’weel, dar ihyaa’ alkutub al’arabiyah, ‘Essaa Albaaby Alhalaby wa shurakaah, 1/212.

- Al'alousy, rouh alma’aany, 4/234.

منشور

2022-01-18